Eğer siyasi erk insanları canı, malı, işi ve aşına halel getirmekle veya yakınlarına zarar vermekle sınıyorsa haliyle insanların pek çoğu, gelmesi muhtemel olan bu baskı ve sıkıntılara karşı gücün yanında yer almayı ve kendilerini güvende görmeyi yeğleyeceklerdir. İktidar sahiplerinin yaşadıklarına, inandıklarına, siyasetlerine inanmadıkları halde sırf muhtemel gelecek sıkıntıları def etmek…

Kapsamlı ve karmaşık küresel bir çevre krizi ile karşı karşıyayız Gezegenimiz benzeri görülmemiş saldırılarla boğuşuyor Bütün hayat formlarının varlığı doğrudan tehdit altında; Kronolojik süreçte hiç olmadığı kadar! Ne yazık ki tarih, çevre yıkımını orta malları trajedisi olarak değerlendiren Hardin’i haklı çıkarttı. İnsanoğlu, Son 40 yılda, tüm insanlığın önceki 4 bin…

Sorsanız, hemen hemen herkes vesayete karşıdır; herkes vesayetin aklı başında, yetişkin insanlara göre olmadığını düşünür. Böyle olması da doğaldır, çünkü vesayet insanlara çocukmuşlar gibi veya yapıp ettiklerinin idrakinde değilmişler gibi muamele etmeyi öngörür. Vesayetçi yapı ve kurumların aklî melekeleri yerinde olan onurlu insanları rahatsız etmesi bundan dolayıdır. Paternalizm de vesayetle…

Ünlü hekim ve doğa bilimci Erasmus Darwin’in, 1796 yılında yayımlanan “Zoonomia” adlı kitabındaki “tüm sıcakkanlı hayvanların tek bir kökten geldiğini ve yeni parçalar geliştirme şekliyle türleştikleri” yaklaşımından esinlenen torun Charles Darwin’in 1859 yılında matbu edilen “The Origin of Species – Türlerin Kökeni” adlı çalışmasında birkaç on yıl öncesine kadar vurgulanan…

Dante Alighieri’ye (1265-1321) atfedilen şöyle bir söz vardır: ‘’Cehennemin en sıcak bölümleri ahlâkî kriz anlarında tarafsızlıklarını sürdürenlere ayrılmıştır.’’ Dante’ye atfedilmesinin doğru olup olmadığı bir yana, bu sözün, üzerinde ciddi olarak durmamız gereken bir mesaj içerdiğine şüphe yok. Şimdi, tarafsızlık pasif bir tutum olduğu için, ilk bakışta, ‘’şu veya bu konuda…

Lord Acton’ın (1834-1902) meşhur vecizesini hemen hemen herkes bilir: “İktidarın yozlaştırma eğilimi vardır, mutlak iktidar ise mutlaka yozlaştırır.” Aslına bakılırsa, bu bağlamda “yozlaştırma” kelimesi yetersiz kalmaktadır. İngilizce orijinalinde düşünür “corrupt” fiilini kullanır ki bu aslında “tefessüh ettirme”, “bozma”, “saptırma”, “yoldan çıkarma” gibi anlamlara gelir. Böylece düşünür demiş oluyor ki, iktidar…

Terim olarak evrensellik; anlayış bakımından, hem bilgi hem de siyasal alanlarda genel geçer ilkelerin var olduğunu öne süren ve bu ilkelerin dünyanın her yerinde mutlak geçerliliğini savunan anlayış biçimidir. Gerçekliğin bir bütün olduğunu ve onun bilgisinin de bir bütün olarak var olması gerektiğini öne sürer. Âlemşümul, cihanşümul, tüm insanlığı ilgilendiren,…

Başta Sabancı Üniversitesi olmak üzere, kimi üniversitelerde öğrencilerin 2. sınıftan sonra Bölüm değiştirebilmelerine imkán vermelerini, halihazırdaki üniversiteye giriş sistemi çerçevesinde YÖK eşitliğe aykırı görüyor ve buna izin vermiyormuş. Bunun mevcut yükseköğretim sisteminin üniversite özerkliğini tanımadığını gösterdiğini şimdilik bir yana bırakalım. Ama YÖK’ün bu tutumu aynı zamanda farklılık karşısında alınan bir…

Özgürlük-güvenlik ilişkisi her zaman hukuk ve siyasetin zor bir sorunu olmuştur. Bu zorluğun önemli bir nedeni, devletlerin genellikle özgürlük karşısında güvenliğe öncelik vermeleridir. Devletlere insan haklarına saygı ödevinden sapma gerekçesini en fazla güvenlik ve terörle mücadele mülâhazaları verir. İnsanların güvenlikçi söylemin gözde sloganı olan ‘’özgürlük-güvenlik dengesi’’ni genellikle pek sorgulamaksızın kabullenmeleri…

Türkiye’nin siyasî rejimini ‘’Halksız Demokrasi, Haksız Hukuk’’ olarak tanımlayan yazıyı (Star, 2 Ocak 2010) kaleme alalı neredeyse on yıl oluyor. Öyle sanıyorum ki, bu formül rejimimizin bugünkü durumunu anlatmak için daha uygun. Başlıktaki ibareyi şu şekilde yeniden yazarsam sanırım içerdiği ironi daha iyi anlaşılacaktır: ‘’Halk-sız Demokrasi­, Hak-sız Hukuk’’. Yani, Anayasa…