Mustafa Erdoğan

John Locke ünlü Sivil Yönetim Üstüne İkinci İnceleme adlı eserinde, insanlığın devletli toplumdan önceki ‘’tabiat hali’’ni sadece ‘’özgürlük’’le değil, siyasî ‘’eşitlik’’le de tanımlamıştı. Bu bağlamda eşitlikle kast ettiği, hiç kimsenin kendi tek taraflı iradesiyle başkaları üzerinde iktidar kuramaması idi: ‘’Şundan daha aşikâr hiçbir şey yoktur ki, aynı tür ve mertebeden…

Muhafazakârlık her ne kadar genellikle (liberalizm ve sosyalizmle beraber) üç büyük modern siyasî doktrinden biri olarak görülüyorsa da, Türkiye’de dikkate değer bir muhafazakâr ideolojinin var olduğu şüphelidir. Ancak bu hiç bir muhafazakâr Türk düşünür veya fikir adamı olmadığı anlamına gelmemektedir. Elbette Türkiye’nin fikir ve sanat dünyasında muhafazakâr eğilimli (Yahya Kemal,…

Türkiye siyasetinin halihazırdaki durumu maalesef hiç iç açıcı değil. Devlet mekanizmasına hükmeden AKP-MHP ikili ‘’cephesi’’ toplumu içine hapsettiği cendereyi günden güne daha da sıkıştırıyor; o kadar ki toplum -özellikle de iktidarla mutabık ve muvafık olmayan büyük kitle- neredeyse ‘’Prokrustes yatağı’’nın çaresiz mahkumları konumunda bugün. Toplumun özgürlük, adalet ve refah ümitleri…

Bir süredir ortalıkta ‘’Atatürkçülüğün sivilleşmesi’’ veya sivil bir Atatürkçülüğün doğması gibi sözler dolaşıyor. Bununla, Atatürkçülüğün eskiden olduğu gibi dar bir asker, bürokrat ve aydın grubunun sekter ideolojisi olmaktan çıkarak toplumda geniş bir taban bulmaya başladığına işaret edilmek isteniyor. Bu arada, Atatürkçülüğün yükselişinde, AKP liderliğinin ‘’yerleşik düzen’’ nezdinde iktidarını meşrulaştırmak için…

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde büyük kapsamlı yolsuzluklar yapılmış olduğu isnadıyla Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’na karşı geçen Mart ayında başlatılmış olan ceza soruşturması kapsamında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan Cumhuriyet Halk Partisi’nin kapatılmasıyla sonuçlanabilecek bir sürecin başlatılması talebini de içeren savcılık iddianamesi nihayet açıklandı. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca başlatılması halinde talep edildiği gibi CHP’ye karşı…

Bugün “devlet” olarak adlandırılan siyasi örgütlenme biçimi insanlık tarihinde oldukça yeni bir olgudur. Başka bir ifadeyle, bugün bildiğimiz anlamda devlet tarihin başlangıcından beri var olan bir fenomen değil, 15. ve 16. yüzyıllarda ortaya çıkmış olan modern bir gerçekliktir. İnsanoğlu binlerce yıl devletsiz toplumlarda yaşamış; imparatorlukları, şehir cumhuriyetlerini ve feodaliteyi tecrübe…

‘’Sosyal demokrasi’’nin sol bir siyasî ideoloji olduğu belli olmakla beraber, tam olarak ne anlama geldiği o kadar net değil. Sosyal demokrasinin mahiyeti ve anlamı kişilere ve bağlamlara göre bir ölçüde değişkenlik göstermektedir.   Yine de sosyal-demokrat ideolojinin en azından günümüzde yaygın olarak kullanılan iki anlamını belirlemek mümkündür. Bunlar kıta Avrupa’sı…

Dün ‘’dünya barış günü’’ idi. Barışın evrensel bir değer ve ideal olduğuna şüphe yok. Bu hem dünya barışı hem de ulusal barış için geçerli bir yargıdır. Her iki alanda da barış, özgürlük ve adaletle birlikte, medenî bir toplumsal varoluşun zorunlu temeli olduğu kadar, hem bireylerin hem de genel olarak toplumların…

Liberal demokrasinin 20. yüzyılın sonlarında baskın politik model haline gelmesi bir anlamda hukukun siyasete üstünlüğünü ilan etmesidir. Ancak, bu model siyaseti hukuka göre ikincil bir faaliyet türü olarak öngörmesi bakımından siyasete toplum hayatında daha yüksek bir değer/rol atfeden sol ve sağ ideolojilerin mensupları için rahatsız edicidir. Oysa, “hukukun üstünlüğü”nun yeni…

Biyologlar organizmaların kendi fizikî çevrelerine nasıl intibak ettiklerini açıklarlar ama ideologlar da kendi sosyal çevrelerine intibak ederler. Siyasî solun fikirleri hakkındaki en temel gerçek bunların işe yaramaz olduklarıdır; bu yüzden solcuların, fikirlerin varlıklarını sürdürmek için işe yaramak zorunda olmadıkları kurumlarda toplandıklarını görünce şaşırmamalıyız. Fen bilimleri, matematik, mühendislik ve tıp gibi…