Mustafa Erdoğan

Malum, Abraham Lincoln ünlü Gettysburg Nutku’nda (1863) demokrasiden kısaca ‘’halkın halk tarafından halk için yönetimi’’ (‘’government of the people, by the people, for the people’’) olarak söz etmişti. Bu ifadeyi bir demokrasi tanımı olarak görmek alışıldık bir tutum ise de, bu sözde demokrasinin gerçekte ne olduğu hakkındaki tek anlamlı ibare ‘’halk tarafından…

Kamuoyunda ‘’çerçeve yasa’’ olarak ta bilinen ‘’Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’’nin bu hafta içinde Millet Meclisi’ne sunulmasıyla ‘’terörsüz Türkiye’’ süreci yeni bir aşamaya girmiş oldu. Altında 360’a yakın milletvekilinin imzası bulunan teklifin, muhtemelen ufak-tefek değişikliklerle birlikte, kısa süre içinde yasalaşacağı anlaşılmaktadır. Oniki maddeden oluşan bu kanun…

Eski genel başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun ‘’mutlak butlan’’ kararı sonrasında Cumhuriyet Halk Partisi’ne kayyım olarak atanmasıyla parti içinde oluşan ayrışma sonunda meşru genel başkan Özgür Özel’in önderlik ettiği grubun ayrılarak yeni bir parti kurmasıyla sonuçlandı.   İlk bakışta Özel ve ekibinin ‘’anamuhalefet partisi’’ konumunu muhafaza etmelerini sağlamış görünen bu hamlenin onları…

Aşağıdaki yazı 30 Ağustos 2004’te Tercüman gazetesinde yayımlanmıştır: Malûm, Türkiye’de devletin en çok ürker göründüğü şey, vatandaşlar tarafından “ele geçirilmesi” ihtimalidir. “En büyük düşmanımız halktır” diyen “büyük devlet adamımız”dan beri bu böyle. Sistem baştan beri buna göre cihazlanmıştır ve demokrasinin Devlet surlarında “gedik açması”na meydan vermemek için on yıllardır –hem…

‘’Türkiye toplumu olarak bizim temel problemimiz şudur: Bizim ne hür ve medenî bir hayata temel oluşturacak ortak değerlerimiz, ne de bu değerleri koruyacak kurumlarımız var.’’ Bugüne kadarki sosyal bilim okumalarım ışığında benim Türkiye’nin sosyo-politik geleneği hakkındaki gözlemlerinden çıkardığım bir sonuçtur. Bu önermenin ima ettiği ilk husus, daha önce başka bir…

Türkiye’de öteden beri ‘’politika’’ ile ‘‘devlet yönetimi’’, ‘’politikacı’’ ile ‘’devlet adamı’’ arasında ayrım yapmak âdettendir. Bu iki etkinlik türü nitelikleri bakımından birbirinden büsbütün farklı sayılır. Nitekim, öyle (çok) “devlet meseleleri”miz vardır ki, bunlar demokratik siyasetin alanına girmez ve politikacıların inisiyatifine bırakılamazlar. Bilinmedik bir şey değil: Bizde bir ‘’hükümet politikaları’’ vardır…

John Locke ünlü Sivil Yönetim Üstüne İkinci İnceleme adlı eserinde, insanlığın devletli toplumdan önceki ‘’tabiat hali’’ni sadece ‘’özgürlük’’le değil, siyasî ‘’eşitlik’’le de tanımlamıştı. Bu bağlamda eşitlikle kast ettiği, hiç kimsenin kendi tek taraflı iradesiyle başkaları üzerinde iktidar kuramaması idi: ‘’Şundan daha aşikâr hiçbir şey yoktur ki, aynı tür ve mertebeden…

Muhafazakârlık her ne kadar genellikle (liberalizm ve sosyalizmle beraber) üç büyük modern siyasî doktrinden biri olarak görülüyorsa da, Türkiye’de dikkate değer bir muhafazakâr ideolojinin var olduğu şüphelidir. Ancak bu hiç bir muhafazakâr Türk düşünür veya fikir adamı olmadığı anlamına gelmemektedir. Elbette Türkiye’nin fikir ve sanat dünyasında muhafazakâr eğilimli (Yahya Kemal,…

Türkiye siyasetinin halihazırdaki durumu maalesef hiç iç açıcı değil. Devlet mekanizmasına hükmeden AKP-MHP ikili ‘’cephesi’’ toplumu içine hapsettiği cendereyi günden güne daha da sıkıştırıyor; o kadar ki toplum -özellikle de iktidarla mutabık ve muvafık olmayan büyük kitle- neredeyse ‘’Prokrustes yatağı’’nın çaresiz mahkumları konumunda bugün. Toplumun özgürlük, adalet ve refah ümitleri…

Bir süredir ortalıkta ‘’Atatürkçülüğün sivilleşmesi’’ veya sivil bir Atatürkçülüğün doğması gibi sözler dolaşıyor. Bununla, Atatürkçülüğün eskiden olduğu gibi dar bir asker, bürokrat ve aydın grubunun sekter ideolojisi olmaktan çıkarak toplumda geniş bir taban bulmaya başladığına işaret edilmek isteniyor. Bu arada, Atatürkçülüğün yükselişinde, AKP liderliğinin ‘’yerleşik düzen’’ nezdinde iktidarını meşrulaştırmak için…